O nas

Atlas Zasobów Otwartej Nauki (AZON)

  

Trwają prace nad Atlasem Zasobów Otwartej Nauki (AZON) w Centrum Wiedzy i Informacji Naukowo- Technicznej (CWiNT) Politechniki Wrocławskiej. Ta internetowa platforma informacyjna powstaje w ramach projektu: Aktywna Platforma Informacyjna e-scienceplus.pl., i ma gromadzić, przetwarzać oraz udostępniać zasoby nauki w otwartej formie cyfrowej wszystkim zainteresowanym.

Koordynatorem projekt jest Politechnika Wrocławska wraz z Partnerami: Akademią Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu, Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu i Instytutem Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

- Udostępnianie jest bardzo ważne z jednego choćby względu: te zasoby, które mają charakter otwarty pozwalają zaprezentować prace, jakie prowadzimy, ale przede wszystkim rozwijać je i szukać partnerów na świecie do wspólnych projektów rozwijających daną tematykę badawczą - powiedział dr Waldemar Grzebyk, dyrektor CWiNT.

Z kolei według kierownika projektu AZON mgr Marzenę Kordys otworzenie bezpłatnego dostępu do zasobów nauki zwiększa możliwości samodzielnego kształcenia, podnoszenia poziomu wiedzy i kompetencji, możliwości wyszukiwania i analizowania danych, a także daje nieograniczony dostęp do wiedzy.

- Cyfrowe udostępnienie zasobów otwiera także nieograniczone możliwości ponownego wykorzysta ...

Atlas Zasobów Otwartej Nauki (AZON)

  

Trwają prace nad Atlasem Zasobów Otwartej Nauki (AZON) w Centrum Wiedzy i Informacji Naukowo- Technicznej (CWiNT) Politechniki Wrocławskiej. Ta internetowa platforma informacyjna powstaje w ramach projektu: Aktywna Platforma Informacyjna e-scienceplus.pl., i ma gromadzić, przetwarzać oraz udostępniać zasoby nauki w otwartej formie cyfrowej wszystkim zainteresowanym.

Koordynatorem projekt jest Politechnika Wrocławska wraz z Partnerami: Akademią Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu, Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu i Instytutem Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

- Udostępnianie jest bardzo ważne z jednego choćby względu: te zasoby, które mają charakter otwarty pozwalają zaprezentować prace, jakie prowadzimy, ale przede wszystkim rozwijać je i szukać partnerów na świecie do wspólnych projektów rozwijających daną tematykę badawczą - powiedział dr Waldemar Grzebyk, dyrektor CWiNT.

Z kolei według kierownika projektu AZON mgr Marzenę Kordys otworzenie bezpłatnego dostępu do zasobów nauki zwiększa możliwości samodzielnego kształcenia, podnoszenia poziomu wiedzy i kompetencji, możliwości wyszukiwania i analizowania danych, a także daje nieograniczony dostęp do wiedzy.

- Cyfrowe udostępnienie zasobów otwiera także nieograniczone możliwości ponownego wykorzystania informacji m.in. w innowacyjnych aplikacjach i usługach – uważa Kordys.

Cele Projektu

W projekcie zostaną stworzone modelowe warunki do udostępniania zasobów jednostek naukowych powstających zarówno w procesach badawczych, edukacyjnych jak i popularyzatorskich. Zasoby będą zintegrowane i dostosowane tak, aby można je było łatwo przeszukiwać, ponownie używać i wykorzystywać w nauce, biznesie czy przez innych zainteresowanych.

- Każda uczelnia w Polsce posiada pewne zasoby, które udostępnia na platformach informatycznych. Nie ma jednak spójnego systemu, gdzie można udostępniać zasoby wypracowane w ramach prac naukowo-badawczych czy rozwojowych. Nie ma też zdefiniowanych formatów i sposobów prezentacji otrzymanych wyników - dodał dyrektor CWiNT.

Politechnika Wrocławska udostępni m.in. dane badawcze, repozytoria m.in. kodów źródłowych, danych referencyjnych, danych IoT, naukowe  bazy danych, materiały e-learningowe, nagrania TV Styk PWr i audycje Radia Luz.

- Ponadto udostępnimy zasoby Muzeum Politechniki Wrocławskiej, modele 3D, skany zdjęć 360 st. tych modeli, materiały konferencyjne, publikacje naukowe,  raporty i notatki, zasoby Dolnośląskiej Biblioteki Cyfrowej i zasoby bazy dorobku naukowego – powiedział mgr inż. Wojciech Drzewiński, kierownik odpowiedzialny za udostępnianie zasobu PWr.

Zdaniem dr hab. Wojciecha Cieślińskiego, koordynatora merytorycznego AWF we Wrocławiu współczesne instytucje badawcze i uczelnie wyższe poszerzają swoją przestrzeń organizacyjną. Jedną z możliwości takiego poszerzania jest wirtualizacja tej przestrzeni. Pozwoli ona na dostęp on-line do zasobów naukowych, a w konsekwencji do budowy nowych relacji z badaczami z różnych dyscyplin, co umożliwia tworzenie sieci i konsorcjów badawczych realizujących interdyscyplinarne badania naukowe.

Udział wrocławskiej AWF w projekcie AZON podyktowany jest chęcią udostępnienia zasobów naukowych w formie cyfrowej. Uczelnia udostępni ok. tysiąca publikacji zdigitalizowanych w ramach projektu: 800 zdjęć, 460 nagrań wideo (ok. 900 godzin) oraz 30 dokumentów i 1000 nagrań wideo (50 godzin) dostępnych już w formie cyfrowej. Są to książki, czasopisma, monografie, materiały z obozów dydaktyczno-sportowych.

Z kolei Uniwersytet  Przyrodniczy we Wrocławiu udostępni wyselekcjonowane zasoby uczelni umieszczając na platformie 7320 dokumentów i obiektów, w skład których wejdą m.in. interaktywna baza działalności badawczej i rozwojowej, baza oferty produktowej i technologicznej oraz platforma edukacyjna z obiektami e-learningu.

Pozostałą cześć zasobów będą tworzyć: kolekcje makroskopowe, kolekcje obrazów, rysunków i szkiców z architektury, kolekcje okazów roślinnych i zwierzęcych, próbki  glebowe,  książki i czasopisma, skrypty, monografie, rozprawy, artykuły i materiały konferencyjne.

- Podstawowym celem Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, jako partnera projektu, jest zaprezentowanie działalności badawczej naukowców uczelni społecznościom naukowym, krajowym i międzynarodowym i szerokie udostępnienie wyników tej działalności poprzez powszechny dostęp do informacji zawierającej zakres badań prowadzonych na uczelni, profile naukowców prowadzących badania wraz z ich pozycjonowaniem, zakres działań o charakterze edukacyjnym i usług, które uczelnia prowadzi dla społeczeństwa, w tym dla przedsiębiorców - powiedziała Dorota Tedys z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Podobnie Instytut Badań Systemowych PAN z Warszawy chce udostępniać prace doktorskie z lat 1988-2010, które do tej pory nie były udostępniane on-line. Kolekcje stanowią rozprawy doktorskie, obronione przez Radę Naukową IBS PAN w dziedzinie nauk technicznych z automatyki, robotyki oraz informatyki.

- Ponieważ brakuje swobodnego dostępu do treści rozpraw, umieszczenie ich w AZONie niewątpliwie przyczyni się do zwiększenia ich dostępności dla naukowców, specjalistów i studentów - powiedziała mgr Dagmara Borkowska z IBS PAN. 

Natomiast Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu zamierza w AZONie udostępnić zasoby piśmiennicze, które obejmą 1800 publikacji (ok. 300 tys. stron), wydanych w XIX i I poł. XX w.

- Wybrane do zdigitalizowania publikacje stanowią dorobek uczonych i pionierów światowej i europejskiej medycyny, profesorów Uniwersytetu Wrocławskiego – powiedziała Renata Sławińska, koordynator merytoryczny do zadania zarządzający digitalizacją i upowszechnieniem z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Dorobek ten odzwierciedla bogatą historię nauczania medycyny we Wrocławiu i jest świadectwem ciągłości nauki wrocławskiej, wielonarodowości i wielokulturowości twórców i ich wpływu na rozwój nauk medycznych, farmaceutycznych, szpitalnictwa, lecznictwa uzdrowiskowego tego regionu.

 

Oprócz wartości naukowych, poznawczych i historycznych przeznaczony do zdigitalizowania zbiór polsko- i niemieckojęzycznych prac posiada dużą wartość edytorską, biograficzną i stanowi cenny materiał w badaniach proweniencyjnych, gdyż wiele z nich zostało wydanych przez znane oficyny wydawnicze i drukarnie, w pięknej szacie graficznej i edytorskiej oraz zaopatrzonych w osobiste znaki własnościowe, autografy, pieczątki, marginalia.

Zdigitalizowana zostanie także baza preparatów histologicznych, która obejmuje 1500 przypadków poddanych preparatyce z wykorzystaniem różnych metod laboratoryjnych, w tym immunohistochemii, immunofluorescencji, fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ, mikroskopii elektronowej oraz mikromacierzy tkankowych.

AZON dla wszystkich, również niewidzących i niesłyszących

AZON zostanie przystosowany również do potrzeb osób niewidzących, niedowidzących i niesłyszących dzięki zastosowaniu m.in. transkrypcji, syntezy mowy, lektora języka migowego czy napisów.

- Projekt zakłada stworzenie platformy, która zostanie napełniona treściami już wytworzonymi. Trzeba je jedynie dostosować do prezentacji w różnych formach i przystosować do potrzeb osób niepełnosprawnych – powiedział dr Grzebyk.

Ważnym elementem tego projektu jest opracowanie zasad formalno-prawnych związanych z udostępnianiem własności intelektualnej.

- Bardzo często mamy wątpliwości,  co udostępniać, na jakich zasadach, na jakich licencjach. W tym projekcie postaramy się dokonać takiej analizy, która będzie pomocna twórcom. Dowiedzą się, czy i na jakich warunkach mogą udostępniać wytworzone zasoby w ramach swojej pracy - mówił dr Grzebyk. Dodał, że projekt jest bardzo istotny dla Politechniki Wrocławskiej jak i Partnerów. Liczymy, że AZON znajdzie zastosowanie i w innych instytucjach i zaspokoi ich potrzeby.

 Zdaniem mgr inż. Agnieszki Kwiecień odpowiedzialnej za system informacyjny projektu AZON zanim zasoby staną się otwarte i dostępne, trzeba wykonać sporo pracy.

- Przede wszystkim trzeba je sklasyfikować i dobrze zrozumieć ich strukturę. Następnie trzeba dobrać sposób ich opisu i zaprojektować jak będą przetwarzane w systemie. Wreszcie, w zależności od ich przeznaczenia, należy zaplanować sposób dostępu i prezentacji. Wszystko po to, aby dla naukowców udostępnianie danych było proste, a społeczeństwu łatwo było je znaleźć i ich użyć – tłumaczyła Kwiecień

Dodała, że AZON musi korzystać ze zdobyczy informatyki w zakresie oprogramowania i infrastruktury sprzętowej, w tym budować takie mechanizmy jak słowniki, standardowe interfejsy wymiany danych i wydajne metody wyszukiwania. Te ostatnie są szczególnie ważne przy tak różnorodnych zasobach - od książek po wyniki pomiarów ze specjalistycznych urządzeń.

Planowane efekty

1.    Udostępnienie wartościowych zasobów powstających w jednostkach naukowych (badawczych, edukacyjnych, popularyzatorskich);

2.    Zintegrowanie i dostosowanie zasobów do standardów dostępności (łatwe przeszukiwanie i gotowość do ponownego użycia);

3.    Stworzenie warunków do popularyzacji unikatowych wyników badań i ich dalszego szerokiego wykorzystania (w nauce i biznesie oraz przez ogół obywateli);

4.    Ułatwienie dostępu do jednolitych zbiorów wiedzy specjalistycznej dotąd niepublikowanych z różnorodnych dziedzin;

5.    Zbudowanie świadomości społecznej w zakresie potrzeby digitalizacji zasobów nauki i idei Open Data wśród twórców i odbiorców.

- Formuła tego projektu jest taka, że zarówno zasoby przez nas udostępniane jak i oferowane narzędzia będziemy udostępniać w sposób otwarty, nieodpłatny. Oczywiście część zasobów będzie musiała być połączona z autoryzacją czy uwierzytelnianiem ze względu na ochronę własności intelektualnej - powiedział dr Mateusz Tykierko z Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Komputerowego (WCSS) Politechniki Wrocławskiej, odpowiedzialnego w projekcie za informatyzację. 

Projekt jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Zapraszamy do współpracy

kontakt@azon.e-science.pl

Rozwiń: O nas

Partnerzy projektu

Zespół

  • Kierownik projektu - mgr Marzena Kordys
  • z-ca kierownika projektu - dr inż. Jacek Oko
  • kierownik zadania nr 1 - mgr inż. Agnieszka Kwiecień
  • kierownik zadania nr 2 - dr inż. Mateusz Tykierko
  • kierownik zadania nr 3 - mgr inż. Wojciech Drzewiński
  • kierownik zadania nr 4 - dr inż. Przemysław Tymków
  • kierownik zadania nr 5 - mgr inż. Krzysztof Grzegorczyk
  • kierownik zadania nr 6 - mgr inż. Krzysztof Hebzda
  • kierownik zadania nr 7 - mgr Bartłomiej Solarz-Niesłuchowski
  • kierownik zadania nr 8 - mgr Urszula Małecka
fundusze europejskie unia europejska