04-02-2018

Wykłady twórcy polskiej stomatologii z…Oleśnicy w zasobach AZON

Był światowym autorytetem w rentgenologii stomatologicznej, autorem reguły, która do dziś jest w każdym podręczniku stomatologii. Zbiór wykładów „Jak zapobiegać chorobom zębów?” profesora Antoniego Cieszyńskiego, pochodzącego z Oleśnicy na Dolnym Śląsku znajdzie się w Atlasie Zasobów Otwartej Nauki.


Niewielu polskich lekarzy, jak prof. Cieszyński, tak znacząco zapisało się na kartach medycyny. Jego rozwiązania otworzyły nowe możliwości przed rentgenologią stomatologiczną. W 1907 r. jako pierwszy, przed Wilhelmem Dieckiem, opublikował zasadę izometrii w radiologii stomatologicznej, dzięki której można wykonać zdjęcia rentgenowskie zębów o rzeczywistej długości. Prawo Cieszyńskiego-Diecka do dziś figuruje w podręcznikach stomatologii. Stworzył pierwszy na świecie atlas radiologii stomatologicznej, opracował systematykę techniki wykonywania zdjęć rentgenowskich wewnątrz- i zewnątrzustnych.


Prof. Cieszyński urodził się 31 maja 1882 r. w Oleśnicy na Dolnym Śląsku, gdzie jego ojciec Tomasz prowadził aptekę. Uczył się w gimnazjum klasycznym Marii Magdaleny w Poznaniu. Szkołę średnią skończył w Bydgoszczy. Medycynę, stomatologię i filozofię studiował w Berlinie i Monachium.


Profesorem nadzwyczajnym Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie został w 1913 r. Kierował Ambulatorium Dentystycznym, które zostało przekształcone w pierwszy w Polsce Instytut Dentystyczny, a w 1930 r. w Klinikę Stomatologiczną. Był także kierownikiem Katedry Dentystyki, a w roku akademickim 1927/28 pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego.


Wydał 378 prac z zakresu stomatologii w siedmiu językach. Niestety, tę imponującą działalność przerwała wojna. Profesor zginął 4 lipca 1941 r. we Lwowie. Został rozstrzelany przez hitlerowców na Wzgórzach Wuleckich wraz z 25. innymi polskimi profesorami Uniwersytetu Lwowskiego.


Syn profesora - profesor Tomasz Cieszyński, po wojnie zamieszkał we Wrocławiu i związał się z Uniwersytetem Medycznym. Był wybitnym chirurgiem w Klinice Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Onkologicznej.


W kwietniu 2017 r. w budynku Centrum Naukowej Informacji Medycznej otwarto wystawę poświęconą profesorowi Cieszyńskiemu. Opracowana została na podstawie własnych zbiorów przez Krzysztofa Dziedzica, na planszach przedstawiono biografię i wynalazki profesora. Właścicielem wystawy jest Biblioteka i Forum Kultury w Oleśnicy, która nieodpłatnie wypożyczyła ją Uniwersytetowi Medycznemu.
 

„Jak zapobiegać chorobom zębów?" to zbiór wykładów profesora Antoniego Cieszyńskiego, wydany przez Wydawnictwo Powszechne Wykładów Wszechnicy i Politechniki Lwowskiej w 1919 r. Teraz jego zbiory trafią do AZONa.